🇸🇪 استکهلم

سوئد نسبت به جمعیتش یکی از بزرگ‌ترین جوامع ایرانی اروپا را دارد. ایرانیان در شهرهایی مثل گوتنبرگ، مالمو و استکهلم جامعه‌هایی با تاریخ و فرهنگ خود ساخته‌اند. مسجد، مدرسه فارسی، انجمن‌های فرهنگی - این زیرساخت‌ها نسل‌های مهاجر ایرانی را در کنار هم نگه داشته. آمدن به استکهلم به عنوان ایرانی یعنی وارد شدن به یک جامعه با ریشه‌های عمیق.

دولت رفاه سوئد وعده‌هایی می‌دهد که واقعی هستند - بهداشت رایگان، آموزش با کیفیت، سیستم حمایتی قوی. اما در همین کشور با بیشترین رفاه اروپا، نرخ تنهایی و افسردگی هم بالاست. این تضاد نباید تعجب‌برانگیز باشد: رفاه مادی تنهایی عاطفی را پر نمی‌کند.

برنامه‌های ادغام سوئد - کلاس‌های SFI، راهنمایی‌های شغلی - طراحی شده‌اند تا مهاجران را در جامعه جای دهند. اما ادغام واقعی عمیق‌تر از کلاس زبان است. آن تعلق واقعی، آن احساس که «این جای من است» - این‌ها چیزهایی هستند که هیچ برنامه دولتی نمی‌تواند بدهدشان.

زمستان استکهلم واقعاً تاریک است - نه به عنوان استعاره، بلکه به معنای واقعی. در دسامبر، روز ۶ ساعت آفتاب دارد. بیرون سرد است، خاکستری است، درها بسته است. برای کسی که با آفتاب ایران بزرگ شده، این تاریکی نه فقط یک ناراحتی، بلکه یک ضربه به روان است. SAD یا افسردگی فصلی در سوئد آنقدر شایع است که لامپ‌های مخصوص درمانی در داروخانه‌ها فروخته می‌شوند.

مفهوم «یانته‌لاگن» - یک قانون نانوشته فرهنگی که می‌گوید خودت را بهتر از دیگران ندان - در شخصیت اجتماعی سوئدی‌ها ریشه دارد. این برای ایرانیانی که به ابراز احساسات، گرم‌گویی، و صمیمیت عادت دارند، مثل ضربدری بر زبانشان است. آن لحظه که می‌خواهی شادی بزرگی را با همکار سوئدی‌ات به اشتراک بگذاری و می‌بینی او با سکوت واکنش می‌دهد، آن لحظه‌ای است که فاصله را حس می‌کنی.

«لاگوم» - اندازه‌ی درست، نه خیلی زیاد نه خیلی کم - فلسفه زندگی سوئدی است. برای ایرانیانی که با شعر حافظ بزرگ شده‌اند، با مهمانی‌های پرشور، با احساساتی که بیان می‌شوند و پنهان نمی‌مانند، این «لاگوم» می‌تواند احساس خفگی ایجاد کند. سال‌ها طول می‌کشد تا وارد فیکا - آن آیین قهوه‌نوشی آرام سوئدی - شوی به عنوان کسی که واقعاً دیده می‌شود.

یادگیری سوئدی بخش اول ادغام است - و SFI (سوئدی برای مهاجران) این را آسان‌تر می‌کند. اما سوئدی بلد بودن تضمین نمی‌کند که وارد دایره اجتماعی سوئدی‌ها بشوی. دوستی‌های عمیق سوئدی سال‌ها زمان می‌برند. آن صمیمیت فوری که در فرهنگ ایرانی طبیعی است - دعوت کردن کسی به خانه بعد از اولین دیدار، به اشتراک گذاشتن اسرار شخصی - در فرهنگ سوئدی غیرمعمول است.

احساس ممنونیت و کینه توامان - یکی از پیچیده‌ترین احساسات مهاجران در سوئد است. از یک طرف سپاسگزاری نسبت به کشوری که پناه داده، سیستمی که کار می‌کند، آینده‌ای که ممکن است. از طرف دیگر، خستگی از بودن «مهمان»، از اثبات خودت، از اینکه همیشه باید یک قدم بیشتر از دیگران تلاش کنی. این احساسات متضاد همزمان می‌توانند وجود داشته باشند و هر دو واقعی هستند.

دلتنگی برای گرمای انسانی ایرانی در سوئد یک نوع خاص از درد است. آن خانه‌هایی که همیشه باز بودند، آن مهمانی‌هایی که بدون دعوتنامه می‌شد رفت، آن احساس که در هر خانه‌ای می‌توانستی چای بنوشی - این‌ها چیزهایی هستند که در سرزمین شمالی با سکوت و فاصله، بیشتر از همه کم می‌آیند.