آیا برای افسردگی باید به روانشناس مراجعه کنیم یا روانپزشک؟
- نویسنده:
- تیم تحریریهی اموترال
- تاریخ انتشار:
برای افسردگی خفیف تا متوسط، راهنماهای بالینی رواندرمانی را گام اول میدانند؛ برای افسردگی شدید یا با پرسش دارویی، ارزیابی روانپزشکی زودتر لازم است. راهنمای انتخاب با منابع.
برای افسردگی خفیف تا متوسط، راهنماهای بالینی معمولاً رواندرمانی را بهعنوان گام اول توصیه میکنند و مراجعه به روانشناس یا رواندرمانگر منطقی است. اگر علائم شدید است، عملکرد روزمره مختل شده، سابقهی درمان دارویی دارید یا افکار آسیب به خود وجود دارد، ارزیابی روانپزشکی زودتر مفید است. در موارد متوسط تا شدید، ترکیب هر دو نتیجهی بهتری دارد.
شدت افسردگی مسیر را تعیین میکند
راهنمای NICE برای افسردگی بزرگسالان (NG222) بین افسردگی «کمشدت» و «شدیدتر» تمایز میگذارد. برای افسردگی کمشدت، مداخلههای روانشناختی مانند درمان شناختی رفتاری، فعالسازی رفتاری یا مشاورهی ساختارمند در اولویتاند و درمان دارویی بهعنوان گزینهی اول توصیه نمیشود. برای افسردگی شدیدتر، رواندرمانی، درمان دارویی یا ترکیب هر دو گزینههای معقول هستند.
در عمل این یعنی: اگر خلق پایین و بیانگیزگی چند هفته است ادامه دارد اما هنوز کار و روابط را پیش میبرید، شروع با یک رواندرمانگر یا روانشناس انتخاب منطقی است.
چه زمانی ارزیابی روانپزشکی را جلو بیندازیم؟
در این موقعیتها بهتر است روانپزشک زودتر در جریان باشد:
- علائم شدید است: نمیتوانید از رختخواب بیرون بیایید، اشتها یا خواب بهشدت تغییر کرده، یا تمرکز برای کارهای ساده هم دشوار است.
- افکار آسیب به خود یا مرگ دارید. در خطر فوری، همین حالا با اورژانس تماس بگیرید.
- پیشتر داروی ضدافسردگی مصرف کردهاید یا هماکنون مصرف میکنید.
- سابقهی دورههای سرخوشی یا انرژی غیرعادی دارید که احتمال اختلال دوقطبی را مطرح میکند؛ در این حالت انتخاب درمان متفاوت است.
- احتمال علت جسمی مانند مشکل تیروئید یا عوارض یک داروی دیگر مطرح است.
هر دو با هم: شواهد چه میگویند؟
فراتحلیل Cuijpers و همکاران در World Psychiatry نشان داد که در افسردگی و اختلالهای اضطرابی، افزودن رواندرمانی به داروی ضدافسردگی نتیجهی بهتری از دارو بهتنهایی دارد. فراتحلیل شبکهای Cipriani و همکاران در Lancet نیز نشان داد که داروهای ضدافسردگی از دارونما مؤثرترند اما با هم تفاوت دارند، و انتخاب دارو باید فردی باشد. نتیجهی عملی: روانشناس و روانپزشک جایگزین هم نیستند و در بسیاری از موارد بهتر است هر دو در درمان نقش داشته باشند.
در اموترال از کجا شروع کنم؟
اگر مطمئن نیستید، فرآیند پذیرش اموترال با چند پرسش کوتاه به شما کمک میکند درمانگر مناسب را پیدا کنید و در صورت نیاز، ارزیابی روانپزشکی را هم پیشنهاد میدهد. میتوانید مستقیماً پروفایل روانپزشک فارسیزبان را ببینید یا فهرست درمانگران را مرور کنید.
شروع فرآیند پذیرشروانپزشک فارسیزبان آنلاینفهرست درمانگران فارسیزبان
این مقاله آموزشی است و برای توصیهی پزشکی فردی نوشته نشده است. تصمیم دربارهی تشخیص، دارو یا درمان تنها پس از ارزیابی مستقیم توسط پزشک یا درمانگر گرفته میشود.
پرسشهای رایج
آیا افسردگی بدون دارو درمان میشود؟
برای افسردگی خفیف تا متوسط، رواندرمانی بهتنهایی اغلب مؤثر است و راهنماهای بالینی آن را گام اول میدانند. برای افسردگی شدید، درمان دارویی یا ترکیب دارو و رواندرمانی معمولاً لازم است.
اگر با روانشناس شروع کنم و بهتر نشوم چه کنم؟
این موقعیت رایجی است و به معنای شکست نیست. در این حالت ارزیابی روانپزشکی میتواند مشخص کند آیا تغییر رویکرد، بررسی پزشکی یا گزینهی دارویی مناسب است.
منابع
- National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Depression in adults: treatment and management. NICE guideline NG222. 2022.
- Cuijpers P, Sijbrandij M, Koole SL, Andersson G, Beekman AT, Reynolds CF. Adding psychotherapy to antidepressant medication in depression and anxiety disorders: a meta-analysis. World Psychiatry. 2014;13(1):56-67. DOI PMID 24497254
- Cipriani A, Furukawa TA, Salanti G, et al. Comparative efficacy and acceptability of 21 antidepressant drugs for the acute treatment of adults with major depressive disorder: a systematic review and network meta-analysis. Lancet. 2018;391(10128):1357-1366. DOI PMID 29477251
- World Health Organization. mhGAP Intervention Guide for mental, neurological and substance use disorders in non-specialized health settings, version 2.0. Geneva: WHO; 2016.
