🇩🇪 هامبورگ

هامبورگ شهر آب و باد و آسمان خاکستری است. بیش از صد روز بارانی در سال، و زمستانی که ساعت چهار بعدازظهر تاریک می‌شود. برای کسی که با نور و گرمای ایران بزرگ شده، این تاریکی طولانی چیزی است که کسی پیش از مهاجرت درباره‌اش هشدار نمی‌دهد. افت خلق فصلی اینجا شایع است و اغلب با «تنبلی» یا «بی‌انگیزگی» اشتباه گرفته می‌شود.

جامعه ایرانی هامبورگ برخلاف بسیاری از شهرهای دیگر، جامعه‌ای جاافتاده و چندنسلی است. نسل اول بازرگانان و پزشکان، نسل دوم متولد آلمان، و نسل تازه‌ای که پس از دهه نود رسیده است. این یعنی شبکه اجتماعی هست، اما همین شبکه گاهی فشار می‌آورد: همه یکدیگر را می‌شناسند و همین باعث می‌شود بسیاری برای مشکل روانی‌شان سراغ کسی در همان جمع نروند.

در آلمان روان‌درمانی زیر پوشش بیمه درمانی است، اما دسترسی به آن ساده نیست. برای استفاده از بیمه باید نزد درمانگری بروید که «کاسن‌زیتس» یعنی مجوز قرارداد با بیمه دارد، و شمار این مجوزها محدود و ثابت است. روال کار این است: نخست یک جلسه کوتاه ارزیابی، سپس چند جلسه آزمایشی، و بعد درخواست تأیید از بیمه.

بر پایه نظرسنجی‌های اتاق روان‌درمانگران فدرال، میانگین انتظار برای شروع درمان در آلمان چند ماه است و در شهرهای بزرگ بیشتر. حالا این را با شرط «به فارسی» ترکیب کنید: شمار روان‌درمانگران دارای پروانه بیمه که فارسی درمانی صحبت کنند در سراسر آلمان بسیار اندک است. عملاً یعنی انتظاری بدون پایان روشن.

راه دیگری هم هست به نام «کوستن‌ارشتاتونگ»: اگر مستند کنید که جای خالی پیدا نکرده‌اید، بیمه ممکن است هزینه درمانگر خصوصی را بپذیرد. این مسیر شدنی است اما کاغذبازی دارد، و خودش برای کسی که حالش خوب نیست یک آزمون است.

بسیاری از ایرانیان هامبورگ آلمانی را خوب صحبت می‌کنند. مسئله توانایی زبانی نیست. مسئله این است که احساس در زبان مادری ساخته می‌شود.

وقتی می‌خواهید درباره رابطه‌تان با مادرتان حرف بزنید، درباره شبی که تصمیم به رفتن گرفتید، یا درباره حسی که اسم دقیقی در آلمانی ندارد، ترجمه همزمان در ذهن فاصله می‌سازد. شما ماجرا را گزارش می‌کنید به‌جای اینکه دوباره آن را زندگی کنید. درمان دقیقاً در همان لایه‌ای کار می‌کند که ترجمه از بین می‌برد.