تفاوت روانپزشک، روانشناس و رواندرمانگر چیست؟
- نویسنده:
- تیم تحریریهی اموترال
- تاریخ انتشار:
سه عنوانی که اغلب با هم اشتباه گرفته میشوند: روانپزشک پزشک است، روانشناس در روانشناسی تحصیل کرده و رواندرمانگر عنوانی عمومی برای ارائهدهندهی رواندرمانی است. راهنمای انتخاب.
روانپزشک پزشکی است که تخصص روانپزشکی دارد و میتواند ارزیابی پزشکی انجام دهد و در چارچوب مجوز خود درمان دارویی را مدیریت کند. روانشناس در رشتهی روانشناسی تحصیل کرده، بر ارزیابی و مداخلههای غیردارویی تمرکز دارد و دارو تجویز نمیکند. رواندرمانگر عنوانی عمومی برای کسی است که آموزش رواندرمانی دیده است و میتواند روانپزشک، روانشناس یا متخصص دیگری باشد.
روانپزشک کیست؟
روانپزشک پزشک است: دورهی پزشکی عمومی را گذرانده و سپس در روانپزشکی تخصص گرفته است. به همین دلیل میتواند علائم روانی را در کنار وضعیت جسمی بررسی کند، بیماریهای جسمی یا داروهایی را که علائم روانی ایجاد میکنند در نظر بگیرد و در صورت لزوم آزمایش یا بررسی پزشکی درخواست کند.
روانپزشک در چارچوب مجوز حرفهای خود میتواند درمان دارویی را مدیریت کند. بسیاری از روانپزشکان، مانند روانپزشک اموترال، آموزش رواندرمانی هم دیدهاند و جلسات گفتوگومحور برگزار میکنند.
روانشناس کیست؟
روانشناس در رشتهی روانشناسی تحصیل کرده است، معمولاً در مقطع کارشناسی ارشد یا دکتری. تمرکز روانشناس بالینی بر ارزیابی روانشناختی، آزمونهای استاندارد و مداخلههای غیردارویی مانند درمان شناختی رفتاری است. روانشناس پزشک نیست و در بیشتر کشورها دارو تجویز نمیکند.
رواندرمانگر کیست؟
رواندرمانگر عنوانی است برای کسی که در یک یا چند رویکرد رواندرمانی آموزش دیده و جلسات درمانی گفتوگومحور برگزار میکند. این عنوان به یک مدرک خاص اشاره نمیکند: یک روانپزشک، یک روانشناس یا یک مشاور آموزشدیده هر کدام میتوانند رواندرمانگر باشند. مقررات استفاده از این عنوان در کشورهای مختلف متفاوت است.
کدام یک برای من مناسب است؟
اگر به دنبال فضایی برای گفتوگو، شناخت الگوها و تغییر رفتار هستید، رواندرمانگر یا روانشناس نقطهی شروع مناسبی است. اگر پرسش دارویی دارید، علائم شدید است، یا احتمال علت جسمی مطرح است، ارزیابی روانپزشکی لازم است. برای بسیاری از افراد، ترکیب هر دو مناسبتر است: رواندرمانی منظم و پیگیری روانپزشکی در کنار آن.
راهنمای NICE برای افسردگی و فراتحلیل Cuijpers و همکاران هر دو به این نکته اشاره دارند که ترکیب رواندرمانی و درمان دارویی در موارد متوسط تا شدید نتیجهی بهتری از هر کدام بهتنهایی دارد.
این مقاله آموزشی است و برای توصیهی پزشکی فردی نوشته نشده است. تصمیم دربارهی تشخیص، دارو یا درمان تنها پس از ارزیابی مستقیم توسط پزشک یا درمانگر گرفته میشود.
پرسشهای رایج
آیا روانشناس میتواند دارو تجویز کند؟
در بیشتر کشورها خیر. تجویز دارو کار پزشک است. روانشناس در صورت لزوم شما را برای ارزیابی دارویی به روانپزشک ارجاع میدهد.
آیا میتوانم همزمان با روانشناس و روانپزشک کار کنم؟
بله، و این الگوی رایجی است. روانشناس یا رواندرمانگر جلسات منظم را برعهده دارد و روانپزشک ارزیابی پزشکی و پیگیری دارویی را انجام میدهد.
منابع
- World Health Organization. mhGAP Intervention Guide for mental, neurological and substance use disorders in non-specialized health settings, version 2.0. Geneva: WHO; 2016.
- National Institute for Health and Care Excellence (NICE). Depression in adults: treatment and management. NICE guideline NG222. 2022.
- Cuijpers P, Sijbrandij M, Koole SL, Andersson G, Beekman AT, Reynolds CF. Adding psychotherapy to antidepressant medication in depression and anxiety disorders: a meta-analysis. World Psychiatry. 2014;13(1):56-67. DOI PMID 24497254
