🇨🇭 زوریخ

این چیزی است که تقریباً هیچ‌کس پیش از آمدن به سوئیس نمی‌گوید. تو ماه‌ها آلمانی معیار می‌خوانی، به B2 می‌رسی، و بعد وارد یک کافه در زوریخ می‌شوی و یک کلمه نمی‌فهمی. سوئیسی-آلمانی یک لهجه نیست، عملاً یک زبان گفتاری دیگر است، و زبان واقعی زندگی روزمره همان است.

نوشته‌ها به آلمانی معیارند و جلسه‌های رسمی هم اغلب، اما شوخی سر ناهار، گپ در آسانسور، حرف‌های حاشیه‌ای جلسه - همه به سوئیسی-آلمانی است. یعنی دقیقاً همان لایه‌ای که دوستی در آن ساخته می‌شود، همانی است که تو بیرونش می‌مانی.

بسیاری از ایرانیان زوریخ سال‌ها بعد می‌گویند مشکلشان زبان کاری نبود، بلکه این بود که هرگز وارد گفت‌وگوهای غیررسمی نشدند. و همین است که تنهایی در یکی از مرفه‌ترین شهرهای دنیا را می‌سازد.

از ژوئیه ۲۰۲۲ سوئیس به «مدل تجویز» تغییر کرد: پزشک عمومی یا روان‌پزشک روان‌درمانی را تجویز می‌کند و بیمه پایه آن را پوشش می‌دهد. این تغییر خوبی بود، چون پیش از آن روان‌شناس باید زیر نظر پزشک کار می‌کرد.

اما پوشش داشتن با رایگان بودن یکی نیست. تو خودت فرانشیز سالانه‌ات را انتخاب کرده‌ای، و بسیاری برای پایین نگه داشتن حق بیمه ماهانه، بالاترین فرانشیز را برداشته‌اند. یعنی هزینه جلسه‌های اول کاملاً از جیب خودت می‌رود، و بعد از آن هم ده درصد سهم خودت باقی می‌ماند.

نتیجه عملی این است: بسیاری از ایرانیان زوریخ بیمه دارند و باز هم درمان را عقب می‌اندازند، چون در ژانویه هر سال دوباره از صفر شروع می‌شود.

زوریخ شهر مالی و فناوری است و بسیاری از ایرانیان اینجا در موقعیت‌های خوبی کار می‌کنند. از بیرون همه‌چیز درست به نظر می‌رسد و همین دقیقاً مشکل را پنهان می‌کند.

وقتی حقوقت خوب است و کارت معتبر، گفتن «حالم خوب نیست» به گوش خودت هم ناسپاسی می‌آید. خانواده‌ای که در ایران است هم اغلب همین را می‌گوید: تو که همه‌چیز داری. این جمله، حتی وقتی از سر محبت گفته می‌شود، در را می‌بندد.

اجازه اقامت هم لایه دیگری است. مجوز B به قرارداد کاری گره خورده است، و این یعنی از دست دادن شغل فقط یک اتفاق شغلی نیست. این ناامنی پس‌زمینه‌ای حتی در روزهای خوب خاموش نمی‌شود.