🇳🇱 آمستردام

آمستردام یکی از معدود شهرهای اروپاست که می‌توانی سال‌ها در آن زندگی کنی و تقریباً هرگز به هلندی نیاز پیدا نکنی. در اداره، در بیمارستان، در محل کار، همه انگلیسی صحبت می‌کنند و خوب هم صحبت می‌کنند. این برای شروع یک نعمت است.

اما همین راحتی یک دام دارد. چون فوریتی برای یادگیری زبان احساس نمی‌کنی، سال‌ها می‌گذرد و همچنان بیرون از گفت‌وگوهای واقعی می‌مانی. آن شوخی سر میز ناهار، آن حرف نیمه‌تمام میان دو همکار، آن لحظه‌ای که جمع به هلندی برمی‌گردد چون راحت‌تر است - در همه این‌ها تو یک قدم عقب‌تری.

هلندی‌ها صراحت را ادب می‌دانند. اگر کارت خوب نبوده، می‌گویند. اگر با پیشنهادت موافق نیستند، همان‌جا می‌گویند. برای کسی که با تعارف بزرگ شده، این صراحت در ماه‌های اول مثل سیلی است. بعدها بسیاری همین را دوست می‌دارند، اما رسیدن به آن نقطه زمان می‌برد.

در هلند مسیر درمان روان از هوئیس‌آرتس (پزشک عمومی) شروع می‌شود. او دروازه‌بان سیستم است: بدون ارجاع او نمی‌توانی به روان‌درمانگر تخصصی برسی. در بسیاری از مطب‌ها اول تو را به POH-GGZ می‌فرستند، یعنی پرستار سلامت روان مطب، که چند جلسه کوتاه با تو کار می‌کند.

اگر مسئله جدی‌تر باشد، ارجاع به GGZ تخصصی صادر می‌شود - و اینجاست که انتظار شروع می‌شود. فهرست‌های انتظار در بخش‌های مختلف GGZ ماه‌ها طول می‌کشد و در شهرهای بزرگ بیشتر. حالا شرط «به فارسی» را اضافه کن: عملاً به جست‌وجویی می‌رسی که پاسخی ندارد.

نکته مالی هم هست. درمان تخصصی زیر پوشش بیمه پایه است اما مشمول «آیخن ریسیکو» یعنی فرانشیز سالانه می‌شود، و آن مبلغ اول سال باید از جیب خودت پرداخت شود.

بحران مسکن آمستردام یک مسئله اداری نیست، یک فشار روانی روزمره است. اجاره‌های آزاد سرسام‌آورند، فهرست انتظار مسکن اجتماعی به سال‌ها می‌رسد، و بسیاری از ایرانیان سال‌های اول را در اتاق‌های موقت، قراردادهای کوتاه و نقل‌مکان‌های پیاپی می‌گذرانند.

وقتی نمی‌دانی شش ماه دیگر کجا خواهی بود، نمی‌توانی ریشه بدوانی. عضو باشگاه نمی‌شوی، همسایه‌ات را نمی‌شناسی، خانه را خانه نمی‌دانی. این بی‌ثباتی خودش یکی از قوی‌ترین عوامل اضطراب مزمن در میان مهاجران آمستردام است، و اغلب به اشتباه به حساب «سازگار نشدن» گذاشته می‌شود.