نوجوانان بدون همراه و کودکان پناهجو: آسیبپذیرترین گروه جامعه ما
مهاجرت و پناهجوییبخش بزرگی از نوجوانانی که تنها به اروپا رسیدهاند از افغانستان هستند. پسری که در پانزده سالگی مسیر ایران و ترکیه و یونان را طی کرده، بدون پدر و مادر و اغلب با بدهی خانواده روی دوشش. این نوجوان در ظاهر مقاوم است اما از نظر روانی زیر فشاری است که بزرگسالان هم تحمل نمیکنند.
بخش بزرگی از نوجوانانی که تنها به اروپا رسیدهاند از افغانستان هستند. پسری که در پانزده سالگی مسیر ایران و ترکیه و یونان را طی کرده، بدون پدر و مادر و اغلب با بدهی خانواده روی دوشش. این نوجوان در ظاهر مقاوم است اما از نظر روانی زیر فشاری است که بزرگسالان هم تحمل نمیکنند.
اعداد چه میگویند
یک مرور سیستماتیک از ۲۳ مطالعه اروپایی که بیش از ۸۰ هزار کودک و نوجوان پناهجوی بدون همراه را بررسی کرده است نشان داد افغانستان شایعترین کشور مبدأ در بیشتر مطالعات بوده و بیش از سه چهارم افراد پسر بودهاند. شیوع گزارششده اختلال استرس پس از سانحه بین حدود ۵ تا ۴۳ درصد، افسردگی بین حدود ۳ تا ۶۲ درصد و اضطراب بین حدود ۲۴ تا ۳۸ درصد بود. این دامنههای گسترده به تفاوت ابزارها و کشورها برمیگردد، اما جهت کلی روشن است.
در آلمان، مطالعهای در باواریا نشان داد نزدیک به ۶۵ درصد نوجوانان بدون همراه بالاتر از نقطه برش نشانههای استرس پس از سانحه، حدود ۴۳ درصد افسردگی و حدود ۳۸ درصد اضطراب داشتند، در حالی که این ارقام در کودکان همراه خانواده به ترتیب حدود ۳۷، ۳۰ و ۲۳ درصد بود. مهمترین پیشبینیکننده، تعداد رویدادهای آسیبزای تجربهشده بود.
علاوه بر افسردگی و تروما به چه چیزهایی توجه کنیم
- مشکلات خواب و کابوس
- افت تمرکز و مشکلات مدرسه
- خشم و تحریکپذیری که اغلب به اشتباه بیادبی تعبیر میشود
- احساس بیآیندگی و بیمعنایی
- فشار مسئولیت بزرگسالانه در سن کم، از جمله فرستادن پول به خانواده
- سردرگمی هویتی بین دو فرهنگ
چه چیزی محافظت میکند
پژوهشها نشان میدهند حمایت اجتماعی پایدار، یک بزرگسال قابل اعتماد، ثبات محل زندگی، دسترسی به آموزش و روشن شدن وضعیت اقامت مهمترین عوامل محافظ هستند. برعکس، جابهجایی مکرر و رد شدن درخواست پناهندگی وضعیت را بدتر میکند.
توصیه به خانوادهها و مربیان
- تغییر رفتار ناگهانی نوجوان را به حساب لجبازی نگذارید. اغلب نشانه فشار روانی است.
- به جای بازجویی، فضای امن بسازید و بگذارید خودش شروع کند.
- مدرسه و مددکار اجتماعی را وارد کنید. در بیشتر کشورهای اروپایی مسیر دریافت کمک روانشناختی برای نوجوانان از همین راه باز میشود.
- اگر نوجوان از آسیب رساندن به خود حرف زد، آن را جدی بگیرید و همان روز کمک حرفهای بگیرید.
مطالعه بیشتر
- سلامت روان مهاجران و پناهندگان افغانستانی در اروپا
- خانواده بعد از مهاجرت: تغییر نقشها، تعارض زن و شوهر و فاصله نسلها
- تنهایی در قلب اروپا: انزوای اجتماعی مهاجران افغانستانی
منابع
- مرور سیستماتیک سلامت روان نوجوانان پناهجوی بدون همراه در اروپا
- مرور سیستماتیک شیوع اختلالات روانی در کودکان و نوجوانان پناهجو در کشورهای اروپایی
- مطالعه سلامت روان کودکان و نوجوانان پناهجو در باواریا
- مطالعه کیفی درباره سازگاری نوجوانان سابقاً بدون همراه افغانستانی در بریتانیا
این متن جایگزین ارزیابی و درمان تخصصی نیست. اگر نشانههای شما شدید است یا به آسیب زدن به خودتان فکر میکنید، همان روز با پزشک عمومی، اورژانس یا خط بحران کشوری که در آن زندگی میکنید تماس بگیرید.
اگر ترجیح میدهید با یک درمانگر فارسیزبان صحبت کنید، میتوانید درمانگران اموترال را ببینید و یک جلسه آنلاین رزرو کنید.

