رفتن به محتوای اصلی
رویکردهای درمانی

رفتاردرمانی دیالکتیک (DBT) چیست؟

راهنمای کامل‌تر این رویکرد درمانی را بخوانید

رفتاردرمانی دیالکتیک یا DBT را مارشا لاینهان برای کسانی طراحی کرد که احساس‌هایشان خیلی شدید و ناگهانی است و گاهی برای آرام شدن به رفتارهایی رو می‌آورند که بعداً آسیب می‌زند. امروز DBT برای طیف گسترده‌تری از مشکلات تنظیم هیجان هم استفاده می‌شود.

«دیالکتیک» یعنی کنار هم نگه داشتن دو چیز که متضاد به نظر می‌رسند: پذیرفتن خودتان همان‌طور که هستید و در عین حال تلاش برای تغییر. DBT مهارت‌محور است و ابزارهای مشخصی برای لحظه‌های سخت به شما می‌دهد.

برای چه کسانی مناسب است؟

  • کسی که احساس‌هایش خیلی شدید است و زود از کنترل خارج می‌شود
  • کسی که در لحظه‌های پریشانی کارهایی می‌کند که بعداً پشیمانش می‌کند
  • کسی که رابطه‌هایش پرتنش و پرنوسان است
  • کسی که با خشم، تکانشگری یا احساس پوچی دست‌وپنجه نرم می‌کند
  • کسی که دنبال مهارت‌های عملی و قابل تمرین است

شاید گزینهٔ بهتری باشد اگر…

  • اگر همین حالا در خطر هستید یا قصد آسیب به خود دارید، فوراً با اورژانس محلی تماس بگیرید؛ جلسهٔ آنلاین جایگزین کمک فوری نیست
  • اگر مشکل شما بیشتر یک ترس یا نگرانی مشخص است، CBT متمرکز ممکن است کافی باشد

چطور کار می‌کند؟

DBT چهار گروه مهارت اصلی دارد: ذهن‌آگاهی (دیدن آنچه در لحظه هست بدون قضاوت)، تحمل پریشانی (گذر از بحران بدون بدتر کردنش)، تنظیم هیجان (شناختن و آرام‌تر کردن احساس‌ها) و کارآمدی بین‌فردی (گفتن نیازها و «نه» گفتن با حفظ رابطه و احترام به خود).

DBT کامل معمولاً شامل جلسه‌های فردی، گروه آموزش مهارت و گاهی امکان تماس کوتاه بین جلسه‌هاست. بسیاری از درمانگران هم مهارت‌های DBT را در جلسه‌های فردی آموزش می‌دهند. ابزاری مثل «تحلیل زنجیره‌ای» کمک می‌کند ببینید یک لحظهٔ سخت قدم‌به‌قدم چطور ساخته شد و کجا می‌شد مسیر را عوض کرد.

درمانگر DBT در کنار گرما و پذیرش، صریح و مستقیم هم هست و روی تعهد شما به تمرین تکیه می‌کند.

در جلسه‌های آنلاین چه انتظاری داشته باشیم؟

جلسه‌های فردی آنلاین معمولاً ۵۰ تا ۶۰ دقیقه و اغلب هفتگی است. ممکن است از شما خواسته شود کارت روزانه‌ای از احساس‌ها و رفتارها پر کنید تا در جلسه با هم مرور شود.

برنامه‌های کامل DBT اغلب حدود شش ماه تا یک سال طول می‌کشند، اما شکل و مدت کار به نیاز شما و آنچه در دسترس است بستگی دارد.

چند نمونه

نمونه‌ها ساختگی و برای توضیح هستند.

موجی که از صفر به صد می‌رسید

نازنین با یک پیام کوتاه از دوستش می‌توانست در چند دقیقه از آرامش به خشم شدید برسد. در DBT مهارت‌هایی مثل آب سرد روی صورت و نفس آرام را یاد گرفت تا موج را رد کند. بعد که آرام‌تر بود، تصمیم گرفت چه جوابی بدهد. این مثال خیالی است.

تنهایی در شهری تازه

علی بعد از مهاجرت به سوئد بی‌خانواده و بی‌دوست بود و شب‌ها احساس پوچی شدیدی داشت. با تحلیل زنجیره‌ای فهمید کدام لحظه‌ها او را به سمت رفتارهای پرخطر می‌برد. برنامه‌ای برای همان ساعت‌ها چید و تماس با یک گروه هم‌زبان را شروع کرد. این داستان ساختگی است.

نه گفتن بدون جنگ

شیما همیشه یا همه چیز را قبول می‌کرد یا با فریاد مخالفت می‌کرد. در مهارت‌های بین‌فردی یاد گرفت درخواستش را روشن و آرام بگوید. این نمونه خیالی است.

درمانگرانی که در «رفتاردرمانی دیالکتیک (DBT)» تجربه دارند

در حال حاضر درمانگری با این مورد در فهرست نیست. می‌توانید فهرست کامل درمانگران را ببینید یا با پشتیبانی برای پیدا کردن درمانگر مناسب مشورت کنید.

مشاهده همه درمانگران

پرسش‌های رایج

آیا DBT فقط برای اختلال شخصیت مرزی است؟

DBT ابتدا برای همین گروه طراحی شد، اما امروز برای بسیاری از کسانی که با احساس‌های شدید و تکانشگری درگیرند به کار می‌رود. برای استفاده از مهارت‌ها نیازی به برچسب تشخیصی نیست.

اگر بین جلسه‌ها حالم خیلی بد شد چه کنم؟

اگر در خطر هستید یا فکر آسیب به خود دارید، فوراً با اورژانس محلی یا خط بحران کشورتان تماس بگیرید. در جلسه‌ها با درمانگر یک برنامهٔ ایمنی شخصی هم آماده می‌کنید.

آیا حتماً باید در گروه شرکت کنم؟

در DBT کامل گروه مهارت بخش مهمی است، اما بسیاری از درمانگران مهارت‌ها را در جلسهٔ فردی آموزش می‌دهند. دربارهٔ گزینه‌ها با درمانگرتان صحبت کنید.

DBT آنلاین ممکن است؟

بله. آموزش مهارت، مرور کارت روزانه و تحلیل زنجیره‌ای به‌خوبی در جلسه‌های ویدیویی انجام می‌شود.

این مطلب برای آگاهی عمومی است و جای ارزیابی حرفه‌ای را نمی‌گیرد. اگر در خطر فوری هستید یا به آسیب زدن به خود فکر می‌کنید، با اورژانس محلی تماس بگیرید. کمک فوری