اضطرابی که ریشه‌دار است
پریسا سال‌هاست با نگرانی دائمی زندگی می‌کند. او درمانگری با دکتری روان‌شناسی را انتخاب می‌کند چون می‌خواهد هم مهارت یاد بگیرد و هم بفهمد این الگو از کجا آمده است. این نمونه فرضی است.
مدارک و صلاحیت‌ها
روان‌شناس با دکتری تخصصی روان‌شناسی: یعنی چه؟
دکتری تخصصی روان‌شناسی (PhD) بالاترین مدرک دانشگاهی در روان‌شناسی است. کسی که آن را دارد سال‌ها روی نظریه‌های رفتار و ذهن، روش پژوهش و معمولاً یک حوزه تخصصی کار کرده و یک پژوهش مستقل (پایان‌نامه دکتری) انجام داده است.
روان‌شناسی گرایش‌های زیادی دارد: بالینی، سلامت، تربیتی، شخصیت، رشد و غیره. بنابراین «دکتری روان‌شناسی» به‌تنهایی نمی‌گوید فرد در درمان چقدر آموزش دیده است. بهتر است گرایش، دوره‌های بالینی و تجربه درمانی او را هم بدانید.
برای چه کسانی مناسب است؟
- کسی که برایش مهم است درمانگر پشتوانه علمی و پژوهشی محکمی داشته باشد
- کسی که می‌خواهد درباره ریشه‌های رفتار و احساساتش عمیق‌تر بفهمد
- کسی که دنبال روش‌های درمانی مبتنی بر شواهد است
- کسی که مسئله پیچیده‌تر یا طولانی‌تری دارد و تجربه گسترده برایش اهمیت دارد
شاید گزینهٔ بهتری باشد اگر…
- کسی که به ارزیابی پزشکی یا دارو نیاز دارد: روان‌پزشک انتخاب مناسب‌تری است
- کسی که فقط دنبال کار عملی و کوتاه روی یک هدف است: ممکن است کوچینگ کافی باشد
چطور کار می‌کند؟
روان‌شناس دکتری‌دار پزشک نیست و دارو تجویز نمی‌کند. کار او گفت‌وگومحور است: ارزیابی مشکل از طریق مصاحبه و گاهی پرسشنامه، و بعد کار درمانی با روش‌هایی مثل درمان شناختی رفتاری، طرحواره‌درمانی یا روش‌های روان‌پویشی، بسته به آموزش او.
تفاوت با بقیه: روان‌پزشک پزشک است و می‌تواند دارو تجویز کند؛ مشاور معمولاً بیشتر روی مسائل زندگی، رابطه و سازگاری کار می‌کند؛ و روان‌شناس بالینی به‌طور ویژه برای ارزیابی و درمان اختلالات روانی آموزش دیده است. در عمل این مرزها همپوشانی دارند.
اینکه چه کسی اجازه دارد خود را «روان‌شناس» بنامد یا درمان کند در هر کشور قانون خودش را دارد. یک مدرک ممکن است در یک کشور مجوز درمان بدهد و در کشور دیگر نه.
در جلسه‌های آنلاین چه انتظاری داشته باشیم؟
جلسه‌های آنلاین معمولاً حدود پنجاه دقیقه تا یک ساعت طول می‌کشند. جلسه‌های اول اغلب صرف شناخت مشکل، تاریخچه و هدف‌هاست و بعد برنامه درمان با شما در میان گذاشته می‌شود.
مدرک بالاتر تضمین رابطه درمانی بهتر نیست. خیلی وقت‌ها حس امنیت و تفاهم با درمانگر به اندازه مدرک او اهمیت دارد؛ اگر بعد از چند جلسه حس خوبی ندارید، مطرح کردنش طبیعی است.
چند نمونه
نمونه‌ها ساختگی و برای توضیح هستند.
مهاجرت و هویت
علی ده سال است در هلند زندگی می‌کند و حس می‌کند نه اینجایی است و نه آنجایی. در جلسه‌ها با روان‌شناسش روی هویت، تعلق و سوگ برای آنچه پشت سر گذاشته کار می‌کند. این داستان ساختگی است.
پرسیدن درباره گرایش
مینا پیش از رزرو از درمانگر می‌پرسد گرایش دکتری‌اش چیست و چه آموزش بالینی دیده است. جواب روشن به او کمک می‌کند با اطمینان بیشتری شروع کند. این مثال فقط برای توضیح است.
درمانگرانی که در «دکتری تخصصی روان‌شناسی» تجربه دارند
این درمانگران این مورد را در پروفایل خود ثبت کرده‌اند و همه جلسات آنلاین و به زبان فارسی است.
پرسش‌های رایج
آیا روان‌شناس با دکتری می‌تواند دارو تجویز کند؟
نه. تجویز دارو کار پزشک، از جمله روان‌پزشک است. روان‌شناس اگر لازم بداند شما را برای ارزیابی دارویی ارجاع می‌دهد.
به او «دکتر» می‌گویند، پس پزشک است؟
نه. عنوان دکتر در اینجا به مدرک دانشگاهی دکتری اشاره دارد، نه پزشکی. روان‌پزشک پزشک است؛ روان‌شناس دکتری‌دار پزشک نیست.
آیا همیشه بهتر از درمانگر با مدرک کارشناسی ارشد است؟
لزوماً نه. تجربه بالینی، آموزش در روش درمانی مناسب و رابطه درمانی هم بسیار مهم‌اند. مدرک یکی از چند معیار است.
چطور بفهمم مدرکش در کشور من معتبر است؟
قوانین هر کشور فرق دارد. می‌توانید مستقیماً از درمانگر درباره مدرک، گرایش و مجوزهایش بپرسید.
این مطلب برای آگاهی عمومی است و جای ارزیابی حرفه‌ای را نمی‌گیرد. اگر در خطر فوری هستید یا به آسیب زدن به خود فکر می‌کنید، با اورژانس محلی تماس بگیرید. کمک فوری