رفتن به محتوای اصلی
رویکردهای درمانی

روان‌درمانی انسان‌گرا و تجربه‌ای چیست؟ درمانی بر پایهٔ پذیرش و تجربهٔ زنده

روان‌درمانی انسان‌گرا - تجربه‌ای خانواده‌ای از روش‌هاست که بر توانایی هر انسان برای رشد، انتخاب و معنا دادن به زندگی‌اش تکیه دارند. درمان مراجع‌محور کارل راجرز، گشتالت‌درمانی، درمان متمرکز بر هیجان (EFT) و فوکوسینگ از شناخته‌شده‌ترین شاخه‌های آن هستند.

در این رویکرد، شما متخصص زندگی خودتان هستید و درمانگر همراهی همدل است که بدون قضاوت کنار شما قرار می‌گیرد. تمرکز بیشتر بر تجربهٔ همین حالاست: آنچه حس می‌کنید، آنچه در بدن‌تان می‌گذرد و آنچه برایتان معنا دارد، نه بر برچسب‌ها و تشخیص‌ها.

برای چه کسانی مناسب است؟

  • کسانی که احساس می‌کنند از خودِ واقعی‌شان دور شده‌اند
  • افرادی که با پرسش‌های معنا، هویت یا تصمیم‌های مهم زندگی روبه‌رو هستند
  • کسانی که سوگ، جدایی یا تغییرهای بزرگ مثل مهاجرت را تجربه کرده‌اند
  • افرادی که سخت می‌توانند احساس‌هایشان را بشناسند یا بیان کنند
  • کسانی که فضایی گرم و بدون قضاوت را به روش‌های دستوری ترجیح می‌دهند

شاید گزینهٔ بهتری باشد اگر…

  • اگر به برنامه‌ای کاملاً ساختاریافته با تمرین‌های مشخص برای یک مشکل محدود نیاز دارید، روش‌های دیگر ممکن است مناسب‌تر باشند
  • در بحران حاد، علائم شدید روان‌پزشکی یا خطر آسیب به خود، ابتدا به کمک پزشکی یا خدمات اورژانس محلی مراجعه کنید

چطور کار می‌کند؟

پایهٔ این رویکرد سه ویژگی در رابطهٔ درمانی است که راجرز مطرح کرد: همدلی، یعنی تلاش برای فهمیدن دنیا از نگاه شما؛ پذیرش بی‌قیدوشرط، یعنی پذیرفتن شما بدون قضاوت؛ و اصالت، یعنی صادق و واقعی بودن درمانگر. در چنین رابطه‌ای بسیاری از افراد احساس امنیت می‌کنند تا با بخش‌های دشوار خود روبه‌رو شوند.

بخش «تجربه‌ای» این رویکرد به کار فعال با احساس‌ها در لحظه می‌پردازد. درمانگر ممکن است از شما بخواهد به حسی در بدن‌تان توجه کنید، با بخشی از وجودتان گفت‌وگو کنید یا از تکنیک «صندلی خالی» استفاده کنید تا با کسی که با او حرف ناگفته دارید، در تخیل صحبت کنید.

هدف این است که احساس‌ها، که اغلب پیام‌های مهمی دربارهٔ نیازهای ما دارند، شنیده و فهمیده شوند. وقتی فرد با احساس‌ها و نیازهایش ارتباط بهتری پیدا کند، انتخاب‌هایش اغلب روشن‌تر و هماهنگ‌تر با خودش می‌شوند.

در جلسه‌های آنلاین چه انتظاری داشته باشیم؟

جلسه‌های آنلاین معمولاً ۵۰ تا ۶۰ دقیقه طول می‌کشند و اغلب هفته‌ای یک بار برگزار می‌شوند. فضای جلسه گرم و پذیرنده است و ممکن است در کنار گفت‌وگو، تمرین‌های کوتاه تجربه‌ای هم انجام شود.

طول درمان بسته به هدف‌ها فرق می‌کند؛ برخی افراد پس از چند ماه احساس تغییر می‌کنند و برخی برای رشد عمیق‌تر مدت بیشتری می‌مانند. ریتم و جهت کار معمولاً با هماهنگی خود شما تعیین می‌شود.

چند نمونه

نمونه‌ها ساختگی و برای توضیح هستند.

بازگشت به خود

سمیرا سال‌ها طبق انتظار دیگران زندگی کرده بود و احساس می‌کرد نمی‌داند واقعاً چه می‌خواهد. در جلسه‌ها، درمانگر بدون قضاوت به او گوش داد و کمک کرد به احساس‌هایش در لحظه توجه کند. کم‌کم صدای خودش را پیدا کرد و تصمیم گرفت رشته‌ای را که دوست داشت دنبال کند.

خداحافظی ناگفته

علی در فرانسه زندگی می‌کرد و نتوانسته بود برای مراسم پدربزرگش به ایران برود. درمانگر با تکنیک صندلی خالی به او کمک کرد آنچه را می‌خواست به پدربزرگش بگوید، بیان کند. علی می‌گوید پس از آن جلسه، غمش سبک‌تر شد و توانست کمی آرام بگیرد.

بی‌حسی احساسی

پوریا می‌گفت چیزی حس نمی‌کند، نه شادی و نه غم. درمانگر با تمرین‌های توجه به بدن، به او کمک کرد نشانه‌های کوچک احساس را بشناسد. به‌تدریج پوریا توانست احساس‌هایش را نام ببرد و با همسرش دربارهٔ آن‌ها صحبت کند.

درمانگرانی که در «روان‌درمانی انسان‌گرا - تجربه‌ای» تجربه دارند

این درمانگران این مورد را در پروفایل خود ثبت کرده‌اند و همه جلسات آنلاین و به زبان فارسی است.

مشاهده همه درمانگران

پرسش‌های رایج

آیا درمانگر انسان‌گرا به من راه‌حل می‌دهد؟

معمولاً نه به شکل دستور مستقیم. درمانگر کمک می‌کند خودتان احساس‌ها و نیازهایتان را روشن‌تر ببینید تا به انتخاب‌هایی برسید که با شما هماهنگ است.

تکنیک صندلی خالی چیست؟

تمرینی از گشتالت‌درمانی و درمان متمرکز بر هیجان است که در آن با فردی یا بخشی از خودتان، در تخیل، گفت‌وگو می‌کنید. انجام آن همیشه با رضایت شما و در سرعتی است که برایتان مناسب باشد، و آنلاین هم شدنی است.

این روش با روان‌درمانی پویشی چه فرقی دارد؟

روان‌درمانی پویشی بیشتر بر ناخودآگاه و تأثیر گذشته تمرکز دارد. رویکرد انسان‌گرا - تجربه‌ای بیشتر بر تجربهٔ اکنون، توان رشد و رابطهٔ پذیرنده با درمانگر تکیه می‌کند.

اگر حالم خیلی بد باشد هم می‌توانم از این روش استفاده کنم؟

دربارهٔ وضعیت‌تان با درمانگر صادقانه صحبت کنید تا بهترین مسیر با هم انتخاب شود. اگر در خطر فوری هستید یا به آسیب به خود فکر می‌کنید، ابتدا با خدمات اورژانس محلی تماس بگیرید.

این مطلب برای آگاهی عمومی است و جای ارزیابی حرفه‌ای را نمی‌گیرد. اگر در خطر فوری هستید یا به آسیب زدن به خود فکر می‌کنید، با اورژانس محلی تماس بگیرید. کمک فوری