طرحواره‌درمانی رویکردی است که جفری یانگ آن را برای الگوهای عمیق و دیرپا شکل داد. «طرحواره» یعنی باور و احساس ریشه‌داری دربارهٔ خود و دیگران، مثل «من کافی نیستم» یا «آدم‌ها بالاخره ترکم می‌کنند»، که معمولاً از نیازهای برآورده‌نشدهٔ کودکی می‌آید.
این الگوها در بزرگسالی بی‌صدا تکرار می‌شوند: در انتخاب شریک، در رابطه با رئیس، در واکنش به انتقاد. طرحواره‌درمانی کمک می‌کند این الگوها را بشناسید، ریشه‌شان را بفهمید و کم‌کم راه‌های سالم‌تری برای برآوردن نیازهایتان پیدا کنید.
شاید گزینهٔ بهتری باشد اگر…
کار معمولاً با شناخت طرحواره‌ها شروع می‌شود؛ گاهی با گفت‌وگو و گاهی با پرسشنامه‌های تخصصی. بعد درمانگر کمک می‌کند «ذهنیت‌ها» را ببینید: حالت‌هایی مثل کودک آسیب‌دیده، منتقد درونی سخت‌گیر یا بخشی که برای محافظت، احساس‌ها را خاموش می‌کند.
طرحواره‌درمانی از تکنیک‌های شناختی، رفتاری و تجربی کنار هم استفاده می‌کند. یکی از تکنیک‌های شناخته‌شده «بازسازی تصویری» است که در آن خاطره‌ای سخت را با همراهی درمانگر دوباره تصور می‌کنید، این بار با نیازی که آن موقع برآورده نشد. کار با صندلی و گفت‌وگو میان بخش‌های مختلف هم رایج است.
خود رابطهٔ درمانی هم ابزار درمان است: درمانگر در چارچوب حرفه‌ای، گرما و ثباتی فراهم می‌کند که ممکن است در گذشته کم بوده باشد.
جلسه‌های آنلاین طرحواره‌درمانی معمولاً ۵۰ تا ۶۰ دقیقه و اغلب هفتگی است. بخشی از جلسه گفت‌وگو و بخشی تمرین‌های احساسی است که ممکن است گاهی سنگین باشند؛ درمانگر سرعت را با شما تنظیم می‌کند.
چون این رویکرد با الگوهای قدیمی کار می‌کند، اغلب طولانی‌تر از درمان‌های کوتاه‌مدت است و ممکن است از چند ماه تا بیش از یک سال طول بکشد.
نمونه‌ها ساختگی و برای توضیح هستند.
لیلا متوجه شد تقریباً همهٔ رابطه‌هایش با آدم‌هایی بوده که از نظر احساسی دور بودند. در طرحواره‌درمانی به طرحوارهٔ «محرومیت هیجانی» رسید که از کودکی در خانه‌ای شلوغ و پرمشغله شکل گرفته بود. شناختن این الگو کمکش کرد انتخاب‌هایش را آگاهانه‌تر ببیند. این مثال خیالی است.
بهرام در کانادا مهندس موفقی بود اما هر شب خودش را برای کوچک‌ترین اشتباه سرزنش می‌کرد. درمانگر کمکش کرد صدای منتقد درونی را از خودش جدا ببیند و با آن گفت‌وگو کند. کم‌کم توانست با خودش مهربان‌تر حرف بزند. این داستان ساختگی است.
آزاده با هر تأخیر در جواب پیام دوستانش مطمئن می‌شد که دیگر دوستش ندارند. در جلسه‌ها ریشهٔ این ترس را در جدایی‌های زودهنگام کودکی دید و تمرین کرد نیازش را مستقیم‌تر بیان کند. این نمونه خیالی است.
این درمانگران این مورد را در پروفایل خود ثبت کرده‌اند و همه جلسات آنلاین و به زبان فارسی است.
نه، و نه یک‌باره. گذشته تا جایی بررسی می‌شود که به فهم الگوهای امروز کمک کند و شما تعیین می‌کنید چقدر و کی آماده‌اید.
طرحواره‌درمانی از CBT ریشه گرفته اما عمیق‌تر به الگوهای دیرپا، کودکی و احساس‌ها می‌پردازد و از تکنیک‌های تجربی بیشتری استفاده می‌کند. معمولاً هم طولانی‌تر است.
گاهی بله، چون با احساس‌های قدیمی کار می‌شود. درمانگر مراقب است جلسه با آرامش و حس امنیت تمام شود.
بله. تکنیک‌هایی مثل بازسازی تصویری و کار با ذهنیت‌ها در جلسه‌های ویدیویی هم قابل انجام‌اند، به شرط اینکه جای آرام و خصوصی داشته باشید.
این مطلب برای آگاهی عمومی است و جای ارزیابی حرفه‌ای را نمی‌گیرد. اگر در خطر فوری هستید یا به آسیب زدن به خود فکر می‌کنید، با اورژانس محلی تماس بگیرید. کمک فوری
